{"id":31757,"date":"2026-03-22T09:21:36","date_gmt":"2026-03-22T08:21:36","guid":{"rendered":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/?p=31757"},"modified":"2026-05-21T09:23:42","modified_gmt":"2026-05-21T07:23:42","slug":"fluir-coa-auga-medrar-en-igualdade","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/gl\/fluir-coa-auga-medrar-en-igualdade\/","title":{"rendered":"Flu\u00edr coa auga para medrar en igualdade: as mulleres e as nenas e o dereito \u00e1 auga como interdependencia e reciprocidade"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Con motivo do D\u00eda Mundial da Auga,\u00a0 Mar Rodr\u00edguez Romero, Profesora Titular de Universidade da UDC, Representante de Igualdade de X\u00e9nero, Coordinadora do GTIX , comparte con todos n\u00f3s unha reflexi\u00f3n sobre a estrita relaci\u00f3n entre a auga e a igualdade.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"Emalcsa\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"Quote\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Mar Rodr\u00edguez Romero<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Profesora Titular de Universidade da UDC, Representante de Igualdade de X\u00e9nero, Coordinadora do GTIX (Grupo de Traballo de Igualdade de X\u00e9nero da Facultade de Ciencias da Educaci\u00f3n)<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Como ramificaci\u00f3ns humanas de r\u00edos, lagos e mananciais, mill\u00f3ns de mulleres e nenas achegan a auga aos seus fogares e comunidades en todo o planeta. Mentres carrexan caldeiros, limpan, coci\u00f1an e regan, a s\u00faa existencia transcorre na renuncia dos so\u00f1os, oportunidades educativas, profesionais e pol\u00edticas e, con frecuencia, arriscando a propia vida. Este compromiso diario, imprescind\u00edbel para manter a vida, os coidados e a sa\u00fade de mill\u00f3ns de seres humanos, non garante a s\u00faa presenza na toma de decisi\u00f3ns sobre as augas. Ao contrario, cando se trata de decidir sobre a auga son os homes quen te\u00f1en a autoridade para falar, ser escoitados e resolver. Asemade, mulleres e rapazas temos tal v\u00ednculo biol\u00f3xico coa auga a trav\u00e9s da menstruaci\u00f3n, do embarazo e da lactaci\u00f3n, que a satisfacci\u00f3n das nosas necesidades h\u00eddricas \u00e9 unha esixencia non s\u00f3 para asegurarmos a nosa sa\u00fade tam\u00e9n a nosa dignidade. O dereito \u00e1 auga \u00e9 instrumental para outros dereitos das mulleres: sa\u00fade, integridade f\u00edsica, vida privada, participaci\u00f3n pol\u00edtica e, de xeito moi claro, dereitos sexuais e reprodutivos. Se unha muller ten reco\u00f1ecido xuridicamente o dereito \u00e1 auga, pero non pode acceder na pr\u00e1ctica a auga limpa en centros de sa\u00fade, escolas ou na s\u00faa vivenda, vulnerase tam\u00e9n a s\u00faa capacidade real de vivir embarazos, partos e procesos de sa\u00fade reprodutiva en condici\u00f3ns seguras e dignas. O acceso \u00e1 auga e ao saneamento son dereitos humanos. Onde as mulleres non poden gozar estes dereitos, a s\u00faa integridade vese profundamente afectada, limitando as s\u00faas oportunidades educativas e econ\u00f3micas, e neg\u00e1ndolles o seu pleno papel coma cidad\u00e1s.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Mulleres e nenas somos vulnerabilizadas pola carencia de auga segura e polos conflitos sociais, pol\u00edticos e b\u00e9licos arredor dela; por\u00e9n, e como acontece coa guerra e coa defensa da paz e a natureza por parte das mulleres, iso non nos intimida, ao rev\u00e9s, s\u00e9rvenos de est\u00edmulo: somos nosoutras as principais defensoras do dereito \u00e1 auga e dos r\u00edos, lagos e mananciais como suxeitos de dereitos.\u00a0 O mesmo tempo que somos as principais defensoras da non violencia, da paz[i]<\/a> e da natureza. Aproveitar este impulso transformador ten moito que ver con acadar unha xustiza clim\u00e1tica feminista.[ii]<\/a><\/p>

<\/a><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

ONU Mulleres e outras axencias calculan que: m\u00e1is de 1.000 mill\u00f3ns de mulleres, \u00e9 dicir, m\u00e1is dunha cuarta parte das mulleres de todo o mundo (27,1%), carecen de acceso a servizos de auga pot\u00e1bel xestionados sen riscos[iii]<\/a>; en dous de cada tres fogares, as mulleres son as principais respons\u00e1beis de ir buscar a auga[iv]<\/a>; nos 53 pa\u00edses dos que se dispo\u00f1en datos, as mulleres e as nenas dedican 250 mill\u00f3ns de horas ao d\u00eda \u00e1 recollida de auga, m\u00e1is do triplo que os homes e os nenos[v]<\/a>; e arredor do 14% dos pa\u00edses a\u00ednda non disp\u00f3n de mecanismos que garantan a participaci\u00f3n das mulleres en igualdade de condici\u00f3ns na toma de decisi\u00f3ns relacionadas coa auga e coa xesti\u00f3n dos recursos h\u00eddricos[vi]<\/a>.\u00a0<\/p>

<\/a><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Este acusado desequilibrio de poder incrementa a vulnerabilidade de mulleres e nenas no acceso \u00e1 auga como dereito humano, mant\u00e9n as relaci\u00f3ns de explotaci\u00f3n patriarcal que caracterizan a provisi\u00f3n e o abastecemento h\u00eddricos e afonda na crise mundial da auga ao manter \u00e1 marxe das decisi\u00f3ns a parte da humanidade m\u00e1is directamente comprometida coa sustentabilidade da vida. Expo\u00f1er e paliar este desaxuste estrutural \u00e9 o obxectivo da campa\u00f1a de 2026 arredor do D\u00eda Mundial da Auga (22 de marzo), auspiciada por UNICEF e ONU Mulleres m\u00e1is un equipo de tarefas composto por m\u00e1is de 30 integrantes e asociadas de ONU-Auga. Co seu lema \u201cOnde fl\u00fae a auga, medra a igualdade\u201d[vii]<\/a> pretende po\u00f1er o foco na auga pot\u00e1bel e o saneamento como dereitos humanos e elementos chave para a igualdade de x\u00e9nero e ten por obxectivo promover o desenvolvemento de pol\u00edticas encami\u00f1adas \u00e1 consecuci\u00f3n do Obxectivo de Desenvolvemento Sustent\u00e1bel 6 (ODS 6) \u2014\u201cgarantir a dispo\u00f1ibilidade e a xesti\u00f3n sustent\u00e1bel da auga e do saneamento para todas as persoas\u201d\u2014 e do ODS 5 \u2014\u201cacadaren a igualdade de x\u00e9nero e empoderar todas as mulleres e nenas\u201d. Tres mensaxes chave articulan a campa\u00f1a: as mulleres e as nenas deben ocupar un lugar central nas soluci\u00f3ns relacionadas coas cuesti\u00f3ns h\u00eddricas; a soluci\u00f3n \u00e1 crise da auga esixe aplicar unha perspectiva transformadora baseada nos dereitos, para reco\u00f1ecer plenamente as voces, o liderado e a capacidade de acci\u00f3n das mulleres; e facer da auga unha forza impulsora dun futuro m\u00e1is saud\u00e1bel, m\u00e1is pr\u00f3spero e cunha maior igualdade de x\u00e9nero que beneficie a todo o mundo.\u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Apoiando encarecidamente esta campa\u00f1a, consideramos que o abordaxe dos problemas de fondo e das contradici\u00f3ns estruturais relacionadas coa auga e a igualdade de x\u00e9nero ten que ir un paso m\u00e1is al\u00f3. Os ODS bas\u00e9anse nunha premisa err\u00f3nea ao manteren a aspiraci\u00f3n perniciosa de enlazar sustentabilidade ambiental e crecemento econ\u00f3mico. Nun planeta de recursos finitos \u00e9, cando menos, unha neglixencia ignorar que a persecuci\u00f3n de beneficios e prosperidade econ\u00f3mica inevitablemente impulsa o cambio clim\u00e1tico e acrecenta as desigualdades locais e globais de todo tipo, afondando na produci\u00f3n de inxustizas medioambientais e socioecon\u00f3micas que te\u00f1en as mulleres e as nenas na s\u00faa diana. Tampouco se pode ignorar que, \u00e1s portas de 2030, a contenci\u00f3n do cambio clim\u00e1tico \u00e9 a gran perdedora, cun capitalismo crecido virado cara o necrocapitalismo, que fai negocio coa escalada xenocida e b\u00e9lica e que esporea o rearme, cego ante as irreversibles consecuencias eco-sociais.\u00a0 A propia auga \u00e9 un instrumento ao servizo de intereses militaristas[viii]<\/a>, como sucede impunemente en Cisxordania[ix]<\/a>, no xenocidio en curso en Gaza[x]<\/a> e en Sud\u00e1n[xi]<\/a> e no asedio medieval a Cuba. O caos b\u00e9lico est\u00e1 a cebarse na poboaci\u00f3n civil devastando infraestruturas de subministro e tratamento das augas ou simplemente cortando a electricidade que permite o seu funcionamento. A\u00ednda m\u00e1is, queda por ver como o desastre enerx\u00e9tico e ecol\u00f3xico que est\u00e1 a producir a guerra ilegal de Estados Unidos de Am\u00e9rica e Israel contra Ir\u00e1n[xii]<\/a> incidir\u00e1 no acceso a recursos esenciais para a vida, entre eles a auga. A auga \u00e9 prisioneira de intereses comerciais, como sucede coa explotaci\u00f3n de acu\u00edferos, o desv\u00edo de cursos de auga, a construci\u00f3n de encoros en todo o mundo. Instrumentalizada como arma ou como negocio, a s\u00faa utilizaci\u00f3n a prol da igualdade de x\u00e9nero faise moito m\u00e1is desafiante, posto que as mulleres e as nenas adoitamos estar no lado oposto do espolio, como coidadoras e defensoras da auga.\u00a0<\/a><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

En termos de eficacia ecol\u00f3xica, hai datos que indican que, cando as mulleres participan na xesti\u00f3n da auga, os proxectos son m\u00e1is sustent\u00e1beis, inclusivos e resilientes ao clima.\u00a0 Cando as mulleres lideran na xesti\u00f3n do auga, fomentan a innovaci\u00f3n mediante soluci\u00f3ns partilladas para o subministro, a transmisi\u00f3n de co\u00f1ecementos, a resoluci\u00f3n non violenta de conflitos, a concienciaci\u00f3n e a educaci\u00f3n comunitaria para as vindeiras xeraci\u00f3ns. Aseguran as\u00ed a sustentabilidade dos recursos e un acceso xusto para todas. O seu liderado soe dirixirse cara os acordos e o ben com\u00fan, co obxectivo de atopar respostas que favorezan \u00e1 comunidade enteira. Por\u00e9n, os sistemas de gobernanza non avanzan ao ritmo necesario para impulsar a igualdade de x\u00e9nero nos procesos oficiais e informais de decisi\u00f3ns h\u00eddricas[xiii]<\/a>. Os beneficios asociados \u00e1 participaci\u00f3n das mulleres no exercicio do poder non s\u00f3 parten deste tipo de evidencias. Tam\u00e9n est\u00e1n apoiados en s\u00f3lidos marcos anal\u00edticos que po\u00f1en de manifesto a base estrutural do desequilibrio de poder que predestina as mulleres como recolledoras de auga e provedoras de coidados e que outorga aos homes autoridade sobre a auga e sobre o goberno da vida e da morte. Como mostra Amaia P\u00e9rez Orozco[xiv]<\/a>, o conflito capital-vida e os seus correlatos \u2014capital-tempo, capital-corpo e territorio\u2014 deixan claro que hai un cruce de opresi\u00f3ns estruturais entre patriarcado, capitalismo, colonialismo e especismo que cerna a posibilidade de inclusi\u00f3n significativa das mulleres nas pol\u00edticas h\u00eddricas locais e mundiais.<\/a><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

A auga \u00e9 o ben m\u00e1is vulner\u00e1bel e prezado para a vida. O ciclo da auga \u00e9 un ben natural universal cuxa protecci\u00f3n require da participaci\u00f3n de toda a humanidade. Mulleres e nenas non podemos ser meras pezas nun sistema que se evidencia inxusto, extractivista e violento. M\u00e1is a\u00ednda, aumentar a presenza das mulleres e das nenas como parte dun sistema socioecon\u00f3mico directamente respons\u00e1bel do cambio clim\u00e1tico e da escalada b\u00e9lica en curso non basta para producir o relevo sist\u00e9mico que precisamos. Ao explorarmos as inxustizas h\u00eddricas, c\u00f3mpre sinalar que non s\u00f3 hai un desequilibrio patriarcal: hai un desequilibrio xeopol\u00edtico e un desequilibrio de acceso a recursos e enerx\u00eda, alentado polo capitalismo verde, o capitalismo b\u00e9lico e o tecnofeudalismo como fontes de novas opresi\u00f3ns ambientais, coloniais e patriarcais.\u00a0 S\u00f3 unha inclusi\u00f3n cualitativamente diferente de mulleres e nenas poder\u00eda encami\u00f1arnos cara \u00e1 procura de soluci\u00f3ns xenuinamente transformadoras.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Por iso mesmo cumpre cuestionar a concepci\u00f3n androc\u00e9ntrica e patriarcal do dereito a auga como un dereito individual e circunscrito so o humano. A auga fl\u00fae a trav\u00e9s de todas n\u00f3s. Como sinala Astrida Neimanis todas somos \u201ccorpos de auga\u201d[xv]<\/a>: corpos acuosos que temos que reconsiderar a nosa corporeidade dun xeito flu\u00eddo, \u00a0entrelazado coa natureza tam\u00e9n acuosa coma parte de nos e ampliar esa porosidade cara todas as mulleres e nenas. Dicir que “todos e todas somos corpos de auga” \u00e9 lembrar que, como corpos humanos, estamos feitos fundamentalmente de auga. Polo tanto, hai unha relaci\u00f3n rec\u00edproca e material coa nosa contorna acuosa: conf\u00f3rmanos \u00a0e conform\u00e1mola. O que lle pasa \u00e1 auga nun territorio transcende eses corpos e ese territorio unindo outros corpos noutros territorios e o resto dos seres que danlles vida. A interdependencia de acci\u00f3ns e resistencias deber\u00eda formar parte da concepci\u00f3n da auga como forza cara a igualdade de x\u00e9nero.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

As inxustizas h\u00eddricas atinxen tam\u00e9n as mulleres e nenas no Norte global: a privatizaci\u00f3n da auga, a contaminaci\u00f3n, a minar\u00eda, as secas e as inundaci\u00f3ns, os centros de datos como acaparadores de auga[xvi]<\/a>, a auga no rural. Ao mesmo tempo, mulleres e nenas no Norte global somos respons\u00e1beis de como se extrae e contamina a auga no Sur global a trav\u00e9s do consumo desproporcionado, dos investimentos e dos acordos comerciais vinculados \u00e1 agroindustria, \u00e1 moda r\u00e1pida, \u00e1 minar\u00eda, \u00e1 enerx\u00eda, etc. Non podemos salvagardar o acceso \u00e1 auga nos nosos territorios, se contribu\u00edmos a converter a auga do Sur global en ensumo barato do Norte global. Non podemos ser parte da contorna acuosa dun xeito fragmentado e inxusto, o ambiente flu\u00eddo non admite muros nin tolera discriminaci\u00f3ns.\u00a0 Como corpos de auga interdependentes temos responsabilidades compartidas, pero diferenciadas, produto dos nosos privilexios h\u00eddricos.\u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

O liderado de mulleres ind\u00edxenas como gardi\u00e1s de ecosistemas h\u00eddricos deber\u00eda ser unha fonte de aprendizaxe para todas n\u00f3s polo seu papel hist\u00f3rico na defensa de r\u00edos, zonas h\u00famidas e acu\u00edferos e contra os intereses extractivistas de corporaci\u00f3ns sen escr\u00fapulos que, amparadas por gobernos ultraconservadores, converten as s\u00faas vidas en infernos a trav\u00e9s do acoso, das ameazas e, en demasiadas ocasi\u00f3ns, mediante desaparici\u00f3ns e asasinatos. Precisamente ve\u00f1en de cumprirse dez anos do asasinato dunha delas, Berta C\u00e1ceres[xvii]<\/a>, que pagou coa s\u00faa vida a ousad\u00eda de defender o seu r\u00edo da depredaci\u00f3n mercantilista. Esta dedicaci\u00f3n e estes sacrificios non aseguran a presenza das mulleres nativas no dese\u00f1o de pol\u00edticas h\u00eddricas. Ao contrario, raramente se conta con elas, porque as s\u00faas propostas chocan coa l\u00f3xica colonialista, mercantilista e extractivista da maior\u00eda das intervenci\u00f3ns h\u00eddricas en territorios ancestrais.\u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Estudos do PNUD, da ONU e de redes como GWP insisten desde hai d\u00e9cadas en que as mulleres deben ser reco\u00f1ecidas como eixo central do abastecemento, da xesti\u00f3n e da protecci\u00f3n da auga, pero esta recomendaci\u00f3n raramente se traduce en poder real[xviii]<\/a>. Hai experiencias comunitarias onde, ap\u00f3s inclu\u00edr mulleres nos comit\u00e9s de auga, melloran a repartici\u00f3n do recurso, a calidade e a sustentabilidade do servizo. Algunhas investigaci\u00f3ns sinalan que as mulleres tenden a repartir a auga de maneira m\u00e1is equitativa, especialmente en tempos de escaseza. An\u00e1lises recentes coinciden en denunciar o reto da falta de representaci\u00f3n feminina na planificaci\u00f3n e na infraestrutura h\u00eddrica[xix]<\/a>.\u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Procedente do ecofeminismo, o concepto de hidrofeminismo sirve para buscar converxencias arredor das resistencias \u00e1 mercantilizaci\u00f3n da auga e apelar \u00e1 sororidade feminista na promoci\u00f3n de experiencias de xesti\u00f3n comunitaria da auga cunha visi\u00f3n \u00e1 vez local, planetaria e non especista. Visibilizar a interdependencia vital entre todos os fluxos da auga en calquera lugar da Terra encaixa co lema feminista \u201cse tocan a unha respondemos todas\u201d. Ao ligar corpo-auga-territorio den\u00fanciase o nexo entre toda clase de violencias h\u00eddricas tanto nos corpos das mulleres como nos seus territorios e en todos os seres que os configuran. Ao tempo tam\u00e9n se aplica unha lente planetaria para reco\u00f1ecer a caracter\u00edstica flu\u00edda dun l\u00edquido vital que nos comp\u00f3n como corpos de auga que\u00a0 entrel\u00e1zanse formando parte dun planeta de auga. Esta interdependencia vital \u00e9 tam\u00e9n fonte de liberaci\u00f3n e de resistencias fronte \u00e1 mercantilizaci\u00f3n violenta de todo o vivo, inclu\u00edda a auga, como denuncia Rita Segato ao falar da guerra contra as mulleres e das pedagox\u00edas da crueldade como protagonistas da nova orde mundial. A auga conc\u00edbese como espazo corpo-xeo-localizado onde o persoal se cruza co pol\u00edtico e co ecosocial: menstruaci\u00f3n, embarazos e partos sen auga segura, enfermidades; mesturase coas violencias nas rutas de recollida, migraci\u00f3ns clim\u00e1ticas, encoros, desv\u00edo de r\u00edos, desecamento e contaminaci\u00f3n de acu\u00edferos, minar\u00eda, maltrato animal, perdida de biodiversidade e dano medioambiental. O hidrofeminismo subli\u00f1a a escala corporal, local e global da defensa da auga nos corpos, nos territorios e nos seus tempos de vida e denuncia que o despoxo da auga \u00e9 tam\u00e9n o espolio dos corpos, dos territorios e da natureza[xx]<\/a>.\u00a0 O dereito \u00e1 auga non pode concibirse como ben individual, sino dende unha \u00e9tica relacional que reco\u00f1ece a nosa vulnerabilidade compartida \u00e1 contaminaci\u00f3n, \u00e1 explotaci\u00f3n extractivista, \u00e1 destruci\u00f3n mercantilista e belicosa de habitats e especies. A \u00e9tica relacional enlaza coa reciprocidade profunda como forma de ser e estar no mundo fronte o extractivismo multidimensional. \u00a0Segundo Leanne Betasamosake Simpson[xxi]<\/a>, a reciprocidade sup\u00f3n unha transformaci\u00f3n radical nas nosas formas de vivir, baseada nun intercambio equilibrado entre humanos e o mundo non humano. Cando a ecolox\u00eda planetaria ofr\u00e9cenos auga, alimentos e aire, en reciprocidade cumpre restitu\u00edr \u00a0ao cosmos o que tomamos, coidando de reproducir a vida. O extractivismo sen devoluci\u00f3n segue unha l\u00f3xica destrutiva, mentres que extraer tendo responsabilidade de restituci\u00f3n reflicte unha cosmovisi\u00f3n transformadora, allea \u00e1s l\u00f3xicas de opresi\u00f3n da civilizaci\u00f3n occidental.<\/a><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

A auga en todas as s\u00faas formas e en todas as s\u00faas localizaci\u00f3ns non pode ser tratada como mercador\u00eda, sen\u00f3n salvagardada como ben natural constitutivo de toda a humanidade e da natureza no seu conxunto. O capitalismo salvaxe e belicista lexitima a privatizaci\u00f3n da auga ao concibila como activo e non como dereito relacional. Democratizar as decisi\u00f3ns sobre a auga e considerala como parte de nos e da natureza que nos conforma e que conformamos relacionase co concepto de hidrocom\u00fan[i]<\/a>. Entender r\u00edos, acu\u00edferos, redes de abastecemento xunto cos saberes comunitarios e ancestrais relativos \u00e1 auga como \u201ccom\u00fans\u201d require procedementos e instituci\u00f3ns democr\u00e1ticas e comunitarias para o seu coidado colectivo, cunha presenza de mulleres e nenas que faga pos\u00edbel converter as s\u00faas voces en decisi\u00f3ns de salvagarda da auga como parte de nos. O hidrocom\u00fan \u00e9 un concepto chave da acci\u00f3n clim\u00e1tica hidrofeminista, que pode aplicarse a trav\u00e9s das pol\u00edticas de restauraci\u00f3n de ecosistemas h\u00eddricos, de planificaci\u00f3n territorial ecofeminista, de orzamentos participativos con perspectiva de x\u00e9nero en auga e saneamento. Falar de hidrocom\u00fan permitir\u00eda enlazar loitas urbanas contra a privatizaci\u00f3n da auga en cidades con loitas rurais e ind\u00edxenas contra megaproxectos extractivistas. Inclu\u00edndo esta diversidade de xeolocalizaci\u00f3ns e entendendo a responsabilidade pol\u00edtica, ecosocial e c\u00edvica que portamos todos os seres humanos coa natureza acuosa, as mulleres po\u00f1emos os nosos corpos para defender a auga como parte de nos e da natureza com\u00fan que configuramos de xeito interdependente, non como mercador\u00eda nin como arma.<\/p>

<\/a><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Esta corrente de xustiza democr\u00e1tica hidrofeminista \u00e9 a que nos gustar\u00eda que flu\u00edse, a trav\u00e9s da campa\u00f1a da ONU, cara a cada recuncho do planeta para producir utop\u00edas h\u00eddricas fact\u00edbeis que, pouco a pouco, puidesen substitu\u00edr a nosa malograda civilizaci\u00f3n. Mulleres e nenas en toda a Terra non s\u00f3 actuando como extensi\u00f3ns humanas de r\u00edos, lagos e mananciais, sen\u00f3n como portadoras e executoras dos dereitos da auga como fonte de vida e de coidados. \u201cO auga \u00e9 o sangue da Terra\u201d, invocan a voz de Berta C\u00e1ceres e as sabedor\u00edas ind\u00edxenas que ela encarnou na defensa do r\u00edo Gualcarque[xxii]<\/a>. Lonxe desas augas e preto de nos, no r\u00edo Ulla a cidadan\u00eda fixo que a vida triunfara fronte o extractivismo. Neste entrecruzamento entre augas, mulleres, nenas e territorios resoa unha resistencia global de sororidade feminista que \u00e9 representada cunha forza expresiva ancestral no retrato de Berta C\u00e1ceres partillando auga co r\u00edo Ulla. Viki Rivadulla, a s\u00faa autora, corpo acuoso e defensora das augas, h\u00f3nranos compartindo este retrato de entrelazamento ecofeminista que agardamos sirva de inspiraci\u00f3n para todas nos, como seres das augas e para quen queira aliarse connosco.<\/a><\/p>

<\/a><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"T\u00edtulod\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

T\u00edtulo de la obra \u00abBerta C\u00e1ceres sobrevoa os bosques da Ulloa e fala co r\u00edo\u00bb 2025 Autor\u00eda: Viki Rivadulla<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

[i]<\/a> Rodr\u00edguez-Romero, Mar, Teasley, Cathry, Cotelo-Guerra, M\u00aa Dolores, & Arza Arza, Neves. (2026). Femigenocide in the Gaza Strip and counter-pedagogies of cruelty: Academic mobilization and educational interruption against symbolic scholasticide. Review of Education, Pedagogy, and Cultural Studies, 1\u201314. https:\/\/doi.org\/10.1080\/10714413.2025.2612648<\/p>

[ii]<\/a> UN Women. Feminist climate justice: A framework for action. Nova York: UN Women, novembro 2023. https:\/\/www.unwomen.org\/en\/digital-library\/publications\/2023\/11\/feminist-climate-justice-a-framework-for-action.<\/p>

[iii]<\/a> UN Women & United Nations Department of Economic and Social Affairs. (2023). Progress on the Sustainable Development Goals: The gender snapshot 2023.<\/p>

[iv]<\/a> World Health Organization e UNICEF, Progress on Household Drinking Water, Sanitation and Hygiene 2000\u20132022: Special Focus on Gender (Ginebra: World Health Organization; Nova York: UNICEF, 2023), https:\/\/www.unwater.org\/publications\/who\/unicef-joint-monitoring-program-update-report-2023<\/p>

[v]<\/a> UN Women e United Nations Department of Economic and Social Affairs. El progreso en el cumplimiento de los Objetivos de Desarrollo Sostenible: Panorama de g\u00e9nero 2024. Nova York: UN Women, 2024.\u00a0<\/p>

[vi]<\/a> UN Women, Policy Brief: Mainstreaming Gender Equality in Water Resources Management (Nova York: UN Women, 2025), https:\/\/www.unwomen.org\/sites\/default\/files\/2025-03\/policy-brief-mainstreaming-gender-equality-in-water-resources-management-en.pdf.<\/p>

[vii]<\/a> UN-Water. Hoja informativa D\u00eda Mundial do Auga 2026. 2026. https:\/\/www.unwater.org\/sites\/default\/files\/2026-01\/WWD2026_Factsheet_Spanish.pdf.<\/p>

[viii]<\/a> Grech-Madin, Charlotte. (2025). Murky waters of war: Toward a clearer conceptualization of water as a weapon. Environment and Security, 3(4), 457-481.<\/p>

[ix]<\/a> Sobre o que se co\u00f1ece como apartheid h\u00eddrico pode consultarse: Amnist\u00eda Internacional. \u201cRasheed Khudeiri: \u2018Roban la tierra y el agua por la fuerza\u2019. Activista de Cisjordania habla sobre la lucha del pueblo palestino para permanecer en su tierra.\u201d\u00a0Amnist\u00eda Internacional<\/em>, 18 de diciembre de 2025. https:\/\/www.amnesty.org\/en\/latest\/campaigns\/2025\/12\/rasheed-khudeiri-they-steal-the-land-the-water-by-force-west-bank-activist-on-palestinians-struggle-to-remain-on-their-land\/#:~:text=Encroachment%20of%20settler%20outposts,when%20even%20animals%20are%20targeted<\/a><\/p>

[x]<\/a> Oxfam, Water War Crimes: How Israel Has Weaponised Water in Its Military Campaign in Gaza (Oxford: Oxfam, 2026), https:\/\/policy-practice.oxfam.org\/resources\/water-war-crimes-how-israel-has-weaponised-water-in-its-military-campaign-in-ga-6216\/download<\/a>. E tam\u00e9n: Fayad M. Barrington DJ, Zaqout M.(2025) The political economy of water and sanitation in Palestine\u2019s Gaza Strip: A scoping review. PLOS Water 4(12): e0000418. ttps:\/\/doi.org\/10.1371\/journal.pwat.0000418<\/p>

[xi]<\/a> Geneva Academy of International Humanitarian Law and Human Rights. 2025. Weaponizing Water and Humanitarian Collapse in Sudan: An International Humanitarian Law Assessment. IHL in Focus Spot Report. Geneva: Geneva Academy of International Humanitarian Law and Human Rights.<\/p>

[xii]<\/a> Varoufakis, Yanis, 19 de marzo de 2026. Ir\u00e1n y la izquierda. SinPermiso. https:\/\/ctxt.es\/es\/20260301\/Firmas\/52641\/yanis-varoufakis-izquierda-iran-mujeres-bombardeo-ayatolas-joemeini-eeuu-irak.htm<\/a>.<\/p>

[xiii]<\/a> Uni\u00f3n Internacional para la Conservaci\u00f3n de la Naturaleza (UICN). “El agua y las mujeres.” Blog. 28 de agosto de 2023. https:\/\/iucn.org\/es\/blog\/202308\/el-agua-y-las-mujeres.<\/p>

[xiv]<\/a> P\u00e9rez Orozco, Amaia. Subversi\u00f3n feminista de la econom\u00eda: Aportes para un debate sobre el conflicto capital-vida. Madrid: Traficantes de Sue\u00f1os, 2014.<\/p>

[xv]<\/a> Neimanis, Astrida e Blackmore, Lisa. “Aprender con el agua.” Pedagog\u00edas l\u00edquidas, Centro Rural de Arte, 28 de abril de 2024. https:\/\/laescuela.art\/es\/campus\/library\/journal\/aprender-con-el-agua-astrida-neimanis<\/a><\/p>

[xvi]<\/a> Tu nube seca mi r\u00edo. https:\/\/tunubesecamirio.com\/<\/a><\/p>

[xvii]<\/a> Economistas sin Fronteras, “En el 10\u00ba aniversario del asesinato de Berta C\u00e1ceres exigimos justicia para Berta,” 4 de marzo de 2026, https:\/\/ecosfron.org\/en-el-10o-aniversario-del-asesinato-de-berta-caceres-exigimos-justicia-para-berta\/<\/a><\/p>

[xviii]<\/a> Grant, Melita. La igualdad de g\u00e9nero y la inclusi\u00f3n en la gesti\u00f3n de los recursos h\u00eddricos: Documento de acci\u00f3n. Estocolmo: Asociaci\u00f3n Mundial para el Agua (GWP), agosto de 2017. https:\/\/www.gwp.org\/globalassets\/global\/about-gwp\/publications\/gender\/gender-action-piece-spanish.pdf.<\/p>

[xix]<\/a> \u00c1lvarez Rom\u00e1n, Blanca Mar\u00eda e Mart\u00edn Mu\u00f1oz, Esther. “8 de marzo: Enfrentando la asignatura pendiente de la desigualdad de g\u00e9nero en el acceso al agua.” iAgua, 8 de marzo de 2023. https:\/\/www.iagua.es\/noticias\/redaccion-iagua\/8-marzo-enfrentando-asignatura-pendiente-desigualdad-genero-acceso-al-agua<\/p>

[xx]<\/a> Neimanis, Astrida. “Alongside the right to water, a posthumanist feminist imaginary.” Journal of Human Rights and the Environment 5, no. 1 (marzo 2014): 5\u201324. https:\/\/doi.org\/10.4337\/jhre.2014.01.01<\/p>

[xxi]<\/a> Simpson, Leanne Betasamosake. As We Have Always Done: Indigenous Freedom Through Radical Resistance. Minneapolis: University of Minnesota Press, 2017.<\/p>

[xxii]<\/a> Amnist\u00eda Internacional, “Berta C\u00e1ceres: ‘Me lo dijo el r\u00edo’,” blog, 19 de novembro de 2025, https:\/\/www.es.amnesty.org\/en-que-estamos\/blog\/historia\/articulo\/berta-caceres-me-lo-dijo-el-rio\/<\/a><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

*La C\u00e1tedra Emalcsa no se identifica necesariamente con las visiones expuestas por los autores de los art\u00edculos que publica.\u00a0Nuestra\u00a0intenci\u00f3n es ser un medio para la difusi\u00f3n, el di\u00e1logo, el debate y el avance\u00a0en conocimiento.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Con motivo do D\u00eda Mundial da Auga,\u00a0 Mar Rodr\u00edguez Romero, Profesora Titular de Universidade da UDC, Representante de Igualdade de X\u00e9nero, Coordinadora do GTIX , comparte con todos n\u00f3s unha reflexi\u00f3n sobre a estrita relaci\u00f3n entre a auga e a igualdade. Mar Rodr\u00edguez Romero Profesora Titular de Universidade da UDC, Representante de Igualdade de X\u00e9nero, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":31758,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-31757","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinion"],"yoast_head":"\nD\u00eda Mundial del Agua - Flu\u00edr coa auga para medrar en igualdade: as mulleres e as nenas e o dereito \u00e1 auga como interdependencia e reciprocidade -<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Con motivo del D\u00eda Mundial del Agua, la profesora Mar Rodr\u00edguez nos ofrece una reflexi\u00f3n sobre la estrecha relaci\u00f3n entre mujeres y agua\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/fluir-coa-auga-medrar-en-igualdade\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"gl_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"D\u00eda Mundial del Agua - Flu\u00edr coa auga para medrar en igualdade: as mulleres e as nenas e o dereito \u00e1 auga como interdependencia e reciprocidade -\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Con motivo del D\u00eda Mundial del Agua, la profesora Mar Rodr\u00edguez nos ofrece una reflexi\u00f3n sobre la estrecha relaci\u00f3n entre mujeres y agua\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/fluir-coa-auga-medrar-en-igualdade\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"C\u00e1tedra Emalcsa\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-03-22T08:21:36+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-05-21T07:23:42+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/COVER-scaled.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1440\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"emalcsawp\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"emalcsawp\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"17 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.catedraemalcsa.com\\\/fluir-coa-auga-medrar-en-igualdade\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.catedraemalcsa.com\\\/fluir-coa-auga-medrar-en-igualdade\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"emalcsawp\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.catedraemalcsa.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/efb560fa9370bb4ce0760f6ef7a53907\"},\"headline\":\"Flu\u00edr coa auga para medrar en igualdade: as mulleres e as nenas e o dereito \u00e1 auga como interdependencia e reciprocidade\",\"datePublished\":\"2026-03-22T08:21:36+00:00\",\"dateModified\":\"2026-05-21T07:23:42+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.catedraemalcsa.com\\\/fluir-coa-auga-medrar-en-igualdade\\\/\"},\"wordCount\":3943,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.catedraemalcsa.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.catedraemalcsa.com\\\/fluir-coa-auga-medrar-en-igualdade\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.catedraemalcsa.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/water-surface-ripples-in-blue-and-white-2026-01-07-06-37-01-utc-scaled.jpg\",\"articleSection\":[\"Opini\u00f3n\"],\"inLanguage\":\"gl-ES\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.catedraemalcsa.com\\\/fluir-coa-auga-medrar-en-igualdade\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.catedraemalcsa.com\\\/fluir-coa-auga-medrar-en-igualdade\\\/\",\"name\":\"D\u00eda Mundial del Agua - Flu\u00edr coa auga para medrar en igualdade: as mulleres e as nenas e o dereito \u00e1 auga como interdependencia e reciprocidade -\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.catedraemalcsa.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.catedraemalcsa.com\\\/fluir-coa-auga-medrar-en-igualdade\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.catedraemalcsa.com\\\/fluir-coa-auga-medrar-en-igualdade\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.catedraemalcsa.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/water-surface-ripples-in-blue-and-white-2026-01-07-06-37-01-utc-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2026-03-22T08:21:36+00:00\",\"dateModified\":\"2026-05-21T07:23:42+00:00\",\"description\":\"Con motivo del D\u00eda Mundial del Agua, la profesora Mar Rodr\u00edguez nos ofrece una reflexi\u00f3n sobre la estrecha relaci\u00f3n entre mujeres y agua\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.catedraemalcsa.com\\\/fluir-coa-auga-medrar-en-igualdade\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"gl-ES\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.catedraemalcsa.com\\\/fluir-coa-auga-medrar-en-igualdade\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"gl-ES\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.catedraemalcsa.com\\\/fluir-coa-auga-medrar-en-igualdade\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.catedraemalcsa.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/water-surface-ripples-in-blue-and-white-2026-01-07-06-37-01-utc-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.catedraemalcsa.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/water-surface-ripples-in-blue-and-white-2026-01-07-06-37-01-utc-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1707},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.catedraemalcsa.com\\\/fluir-coa-auga-medrar-en-igualdade\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.catedraemalcsa.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Flu\u00edr coa auga para medrar en igualdade: as mulleres e as nenas e o dereito \u00e1 auga como interdependencia e reciprocidade\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.catedraemalcsa.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.catedraemalcsa.com\\\/\",\"name\":\"C\u00e1tedra Emalcsa\",\"description\":\"C\u00e1tedra EMALCSA-UDC promover y articular la investigaci\u00f3n, innovaci\u00f3n y transferencia de conocimiento en el \u00e1mbito los sistemas de agua.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.catedraemalcsa.com\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.catedraemalcsa.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"gl-ES\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.catedraemalcsa.com\\\/#organization\",\"name\":\"C\u00e1tedra Emalcsa\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.catedraemalcsa.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"gl-ES\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.catedraemalcsa.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.catedraemalcsa.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/07\\\/Catedra-Emalcsa-UDC.svg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.catedraemalcsa.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/07\\\/Catedra-Emalcsa-UDC.svg\",\"width\":185,\"height\":58,\"caption\":\"C\u00e1tedra Emalcsa\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.catedraemalcsa.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.catedraemalcsa.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/efb560fa9370bb4ce0760f6ef7a53907\",\"name\":\"emalcsawp\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"gl-ES\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/80db74ffb4beb0be788543a1f45b29875710fd2c515220ced2e80bde3709de50?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/80db74ffb4beb0be788543a1f45b29875710fd2c515220ced2e80bde3709de50?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/80db74ffb4beb0be788543a1f45b29875710fd2c515220ced2e80bde3709de50?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"emalcsawp\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.catedraemalcsa.com\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.catedraemalcsa.com\\\/gl\\\/author\\\/emalcsawp\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"D\u00eda Mundial del Agua - Flu\u00edr coa auga para medrar en igualdade: as mulleres e as nenas e o dereito \u00e1 auga como interdependencia e reciprocidade -","description":"Con motivo del D\u00eda Mundial del Agua, la profesora Mar Rodr\u00edguez nos ofrece una reflexi\u00f3n sobre la estrecha relaci\u00f3n entre mujeres y agua","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/fluir-coa-auga-medrar-en-igualdade\/","og_locale":"gl_ES","og_type":"article","og_title":"D\u00eda Mundial del Agua - Flu\u00edr coa auga para medrar en igualdade: as mulleres e as nenas e o dereito \u00e1 auga como interdependencia e reciprocidade -","og_description":"Con motivo del D\u00eda Mundial del Agua, la profesora Mar Rodr\u00edguez nos ofrece una reflexi\u00f3n sobre la estrecha relaci\u00f3n entre mujeres y agua","og_url":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/fluir-coa-auga-medrar-en-igualdade\/","og_site_name":"C\u00e1tedra Emalcsa","article_published_time":"2026-03-22T08:21:36+00:00","article_modified_time":"2026-05-21T07:23:42+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1440,"url":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/COVER-scaled.webp","type":"image\/webp"}],"author":"emalcsawp","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Escrito por":"emalcsawp","Tempo de lectura":"17 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/fluir-coa-auga-medrar-en-igualdade\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/fluir-coa-auga-medrar-en-igualdade\/"},"author":{"name":"emalcsawp","@id":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/#\/schema\/person\/efb560fa9370bb4ce0760f6ef7a53907"},"headline":"Flu\u00edr coa auga para medrar en igualdade: as mulleres e as nenas e o dereito \u00e1 auga como interdependencia e reciprocidade","datePublished":"2026-03-22T08:21:36+00:00","dateModified":"2026-05-21T07:23:42+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/fluir-coa-auga-medrar-en-igualdade\/"},"wordCount":3943,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/fluir-coa-auga-medrar-en-igualdade\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/water-surface-ripples-in-blue-and-white-2026-01-07-06-37-01-utc-scaled.jpg","articleSection":["Opini\u00f3n"],"inLanguage":"gl-ES"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/fluir-coa-auga-medrar-en-igualdade\/","url":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/fluir-coa-auga-medrar-en-igualdade\/","name":"D\u00eda Mundial del Agua - Flu\u00edr coa auga para medrar en igualdade: as mulleres e as nenas e o dereito \u00e1 auga como interdependencia e reciprocidade -","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/fluir-coa-auga-medrar-en-igualdade\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/fluir-coa-auga-medrar-en-igualdade\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/water-surface-ripples-in-blue-and-white-2026-01-07-06-37-01-utc-scaled.jpg","datePublished":"2026-03-22T08:21:36+00:00","dateModified":"2026-05-21T07:23:42+00:00","description":"Con motivo del D\u00eda Mundial del Agua, la profesora Mar Rodr\u00edguez nos ofrece una reflexi\u00f3n sobre la estrecha relaci\u00f3n entre mujeres y agua","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/fluir-coa-auga-medrar-en-igualdade\/#breadcrumb"},"inLanguage":"gl-ES","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/fluir-coa-auga-medrar-en-igualdade\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"gl-ES","@id":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/fluir-coa-auga-medrar-en-igualdade\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/water-surface-ripples-in-blue-and-white-2026-01-07-06-37-01-utc-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/water-surface-ripples-in-blue-and-white-2026-01-07-06-37-01-utc-scaled.jpg","width":2560,"height":1707},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/fluir-coa-auga-medrar-en-igualdade\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Flu\u00edr coa auga para medrar en igualdade: as mulleres e as nenas e o dereito \u00e1 auga como interdependencia e reciprocidade"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/#website","url":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/","name":"C\u00e1tedra Emalcsa","description":"C\u00e1tedra EMALCSA-UDC promover y articular la investigaci\u00f3n, innovaci\u00f3n y transferencia de conocimiento en el \u00e1mbito los sistemas de agua.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"gl-ES"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/#organization","name":"C\u00e1tedra Emalcsa","url":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"gl-ES","@id":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Catedra-Emalcsa-UDC.svg","contentUrl":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Catedra-Emalcsa-UDC.svg","width":185,"height":58,"caption":"C\u00e1tedra Emalcsa"},"image":{"@id":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/#\/schema\/person\/efb560fa9370bb4ce0760f6ef7a53907","name":"emalcsawp","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"gl-ES","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/80db74ffb4beb0be788543a1f45b29875710fd2c515220ced2e80bde3709de50?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/80db74ffb4beb0be788543a1f45b29875710fd2c515220ced2e80bde3709de50?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/80db74ffb4beb0be788543a1f45b29875710fd2c515220ced2e80bde3709de50?s=96&d=mm&r=g","caption":"emalcsawp"},"sameAs":["https:\/\/www.catedraemalcsa.com"],"url":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/gl\/author\/emalcsawp\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31757","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31757"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31757\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31774,"href":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31757\/revisions\/31774"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/31758"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31757"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31757"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.catedraemalcsa.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31757"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}